آیا کودکان امروزی کودکی می‌کنند؟!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری گرمه، رجبعلی باقری مدرس دوره‌ی ارزشیابی کیفی- توصیفی شهرستان گرمه با نوشتن یادداشتی ضمن بیان ویژگی‌های کودکان، خورانده شدن الگوها، توسط رسانه‌های جمعی را عاملی برای عدم استفاده صحیح برخی کودکان از این دوره پرشور و شوق زندگی عنوان می‌کند.

ویژگی‌های کودکان

 کودک فیلسوفی است که جهان را به‌گونه‌ای که تجربه کرده است می‌یابد، خود را مرکز کائنات می‌داند و فکر می‌کند که هرچه در اطراف او سیر می‌کند و اتفاق می‌افتد منحصراً برای لذت او است.

برخورداری از افکار بزرگ، قلب‌های بزرگ و عواطف بزرگ از ویژگی‌های بارز دوران کودکی است. کودک نسبت به هیچ‌کس کینه و بغضی ندارد، هرگونه بدی نسبت به خود را زود فراموش می‌کند و تصویر جدید از افراد را جایگزین تصویر قبلی می‌کند.

همه‌ی آنچه عارفان، شاعران، فیلسوفان و مخترعان در بزرگسالی با دشواری آن را می‌یابند به‌خودی‌خود در دوره‌ی کودکی وجود دارد. جاودانگی، خلوص و پاکی، عشق و دوستی، خلاقیت، آزادی و آزادگی و همه‌ی دیگر صفات آرمانی در کودکی وجود دارد. کودک در مرحله‌ی «تفکر پیش عملیاتی» اگرچه یک «منطقی کم‌مایه» است اما در برخی از جنبه‌ها، هنرمندی بزرگ به شمار می‌رود.

کودک در پیوستگی با طبیعت نه با اندیشه که با احساس و تخیل خود و با دیدن خود در همه‌چیز و همه‌چیز در خود، شناخت احساسی خود و هستی را آغاز می‌کند. کودک وحدت هستی و آگاهی است. او با عشق به مخلوقات خدا با جهان طبیعت هماهنگ می‌شود تا با سیر رو به تکامل آن خود را تکامل بخشد.

تحولات اندیشه‌ای باعث شد که نوع نگاه به کودکی و کودکان در مسیر تغییر گام نهد. جان لاک از جمله افرادی بود که مبانی این تغییر را فراهم آورد. وی همچون بعضی از هم‌عصرانش تأثیر متقابل و ارتباط میان آرمان کودکی و آموزش مدون را دریافته بود و از همین رو توصیه می‌کرد که در تربیت و پرورش کودک باید او را به‌عنوان موجودی خارق‌العاده و باارزش به‌حساب آورد. وی معتقد بود باید ابعاد مختلف وجودی او را در نظر داشت و درعین‌حال از ظرفیت‌ها و توانایی‌های محدود او غافل نبود.

تأثیر بزرگ دیگری که در عنایت به دوران کودکی پدیدار شد اندیشه‌های ژان ژاک روسو بود؛ وی همچون جان لاک کودک را باارزش می‌دانست و معتقد بود نباید از او به‌عنوان وسیله برای رسیدن به هدفی مادی بهره گرفت.

کودکان و قهرمانانشان

در گذشته به دلیل عدم وجود رسانه‌های جمعی یا عدم سلطه‌ی هژمونیک رسانه‌ها کودکان، قهرمانان مختلفی را برای خود برمی‌گزیدند ولی در حال حاضر قهرمان کودک، همان کسی است که توسط رسانه‌ها معرفی می‌شود.

امروزه کودکان دوست دارند هنرپیشه شوند یا فوتبالیست و این الگوها توسط رسانه‌ها به کودک خورانده شده است لذا کودک خود را موجودی می‌بیند که باید از تمام امکانات اطرافش استفاده کند و فوتبالیست شود یا هنرپیشه. او هیچ‌گاه دوران کودکی‌اش را آنچنان که باید و شاید در‌نمی‌یابد چراکه همیشه در حسرت بزرگ شدن و هنرپیشه شدن است.

از کودکان بیاموزیم

آیا کودک یک یا دوساله می‌تواند به ما انسان‌های بالغ چیزی بیاموزد؟ مسلماً درصورتی‌که آموزش دادن را مستلزم آگاهی به عمل و موضوع آموزش بدانیم، پاسخ منفی است؛ اما اگر نحوه‌ی بودن کودکان‌ را فی‌نفسه موقعیتی متفاوت و خلاق تلقی کنیم، در چنین وضعیتی، پاسخ مثبت خواهد بود.

می‌توان از کودکان چیزهای زیادی آموخت، به‌عنوان‌مثال لذت بردن بی‌شائبه و سهل‌الوصول از چیزی که غرق در بازی و یا واکاوی‌اش هستند. چون دسترسی به بعضی از موقعیت‌های کودکانگی واقعاً برای ما ممکن نیست می‌توان در دنیای خیال با کودکان هم‌آوا شد و از دوران کودکی لذت برد.

برای رابطه‌ای صمیمانه، می‌توان از نگاه ساده و خلاق کودکان چیزها آموخت. چرا بچه‌ها این‌قدر خوب و خوش هستند، ولی ما تا این حد ناراحت و غمگین؟ چون آن‌ها از ما انعطاف‌پذیرترند؛ چون درباره جایی که می‌خواهند بروند از قبل خیال‌بافی نکرده‌اند؛ هیچ انتظار ویژه‌ای از چیزی نداشته‌اند.

 زندگی هنوز هم جالب و جذاب است حتی با وجود این که با برنامه‌های ما آن‌طور که دوست داریم پیش نمی‌رود.

شاید بزرگ‌ترین تفاوت بین لذت‌های آشکارشدگی چیزها برای کودکان و بزرگسالان در این باشد که در بزرگسالان به دلیل وجود تجربه‌، طعم و چشش لذت عمیق‌تر، مداوم و ماندگارتر احساس می‌شود؛ حال‌آنکه این لذت در کودکان به دلیل اتکای صرف به حواس و عدم دسترسی وی به جهان تأویل و تفسیر تجربه، بی‌دوام و غیرقابل زایش می‌شود.

نویسنده: رجبعلی باقری مدرس دوره‌ی ارزشیابی کیفی- توصیفی شهرستان گرمه

 انتهای پیام/رض