اسـفند گـلهای قالی را می‌تکاند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از نافع، نکوداشت نوروز، رسمی همه ساله است که هر سال با وجودی که با آیینهایی خاص از جمله خانه‌تکانی و زدودن هرگونه غبار کهنگی تکرار می‌شود، تنها تکرار شده‌ای است که ملال‌آور نیست.

نه تنها چنین نیست که نوروز خانه تکانی تکرار است، تکرار روزهایی که می‌آیند و از کنار ما عبور می‌کنند و می‌روند و ما گاهی به خاطر دیدن مداوم این اتفاق حیات، فراموش می‌کنیم که چگونه باید با رفت و آمد شبانه روز، با طلوع و غروب خورشید مواجه شویم.
در واقع این تکرار که رمز بقای حیات است، به خاطر مداومت ذاتی که دارد از تازگی و پندآموزی می‌افتد و نوروز، ما را از این رخوت و بی‌تفاوتی در برابر نفس کشیدن عالم که به شکل طلوع و غروب خورشید نمایان می‌شود بیرون می‌آورد‌. تا از این تکرار زیبا اما خفته آفرینش، خانه تکانی کنیم.
از نوروز سخن گفتن و از عید باستانی ایرانیان نوشتن، بارها و بارها اتفاق افتاده و هربار تازگی‌اش متولد می‌شود.
نزدیک شدن بهار، آغاز حیات دوباره طبیعت و آغاز نور و روشنایی، پیام‌آور پایان هرگونه سیاهی و تاریکی به جا مانده بر کالبد و روح آفرینش است.
خانه تکانی سنتی زیبا
اما در این میان خانه تکانی سنت زیبای به جا مانده از اجداد و نیاکان ما برای زدودن زنگارهای زشتی و پلشتی از در و دیوار خانه وجود و همچنین خانه زمینی است.
در گذشته‌های نه چندان دور سنت خانه تکانی در همدان با آداب و رسوم خاصی برگزار می‌شد و پخت کماج و سمنو و پیچیده شدن عطر آن در کوچه‌ها آمدن بهار را نوید می‌داد.
خانه تکانی، سنتی دیرین در فرهنگ ایرانیان است که همزمان با آغاز بهار و آغاز نو شدن جهان هستی به عنوان آیینی زیبا جایگاه معتبری در باور و فرهنگ مردم یافته است.
در این میان مردم استان همدان نیز همگام با دیگر مردم پاک سرشت ایران زمین، با شروع ماه اسفند با خانه تکانی به استقبال عید و سال جدید می‌روند. در گذشته خانه‌های قدیمی خشت و گلی بودند و حتی اتاقها به ندرت رنگ شده بودند و بعضی از خانه‌ها سفید کاری هم نشده بودند و آنها هم که سفیدشده بودند اگر با کتیرا اندود نشده بود لباس میهمانها را سفید می‌کرد. در شروع خانه تکانی زنان همدانی دیوارها و سقفها را با جارو از تار عنکبوت که به آن (کتانه) می‌گفتند تمیز می‌کردند.
آجرهای سفالی کف اتاقها و حیاط، نظافت ویژه‌ای می‌طلبیدند هر چند نظافت حیاط باید هر روزه به دلیل طوفان و غبار انجام می‌شد.
در گذشته اتاق بسیاری از مردم قالی نداشت و با پلاس (نوعی زیلو) و زیلو و فرش نمدی پوشیده شده بود و روی آن را با پارچه‌های کلفتی که به آن روفرشی می‌گفتند، می‌پوشاندند.
دور اتاقها با پتو پوشیده می‌شد و بالش و متکا یا پشتی مخملی برای راحت نشستن میهمانها در کنار دیوارها قرار داده می‌شد.
پردههای کوچکی در بعضی خانه‌ها دوخته می‌شد که به آن تجیر هم می‌گفتند. بخش عمده‌ای از شستشوها به پرده اتاقها مربوط می‌شد.
گرچه امروز راهها و روشها تغییر کرده است، اما هنوز رسم خانه تکانی در میان مردمان شهر رسمی پایدار و فرهنگی ماندگار است.