دم دم سحری، گلی گشو و عید تلخک یادگاری از تاریخ بندر بوشهر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از "سپاس"،استان بوشهر یکی از استان هایی است که مردم آن اعتقاد خاصی نسبت به شهدا، سادات، اهل‌بیت و اصول دین هستند و در ایام مختلف سال بخصوص ماه مبارک رمضان و ایام سوگواری اباعبدالله الحسین(ع) رسم و رسومات خواصی دارند و هرساله آن را با شورونشاط بهتر از سال گذشته برگزار می‌کنند.

مردم بوشهر در ماه مبارک رمضان معمولاً در سر سفره افطاری از نان‌های محلی به نام "گرده"، نشاسته‌های خانگی داغ به سبک بوشهری، شیر تازه گوسفند و بعدازآن نیز یک غذای کاملاً ساده استفاده می‌کنند.

بعدازآن صرف افطاری و راز و نیاز با خداوند همه مردم خود را برای رفتن به مراسمات قرآن در محلات آماده می‌کنند و معمولاً خانواده‌ها کودکان چندساله خود را به مسجد می‌برند و در این ایام قرآن‌خوانی را به آن‌ها آموزش می‌دهند.

بعد از اتمام مراسم قرآن‌خوانی به خانه‌برمی گردند و شروع به پختن سحری می‌کنند که معمولاً در بسیاری مواقع از غذاهای محلی مانند: ماهی و میگو به نوع‌های مختلف استفاده می‌کنند.

یکی از غذاهایی که در استان بوشهر در این ایام بیشترین مصرفی را دارد زولبیا، بامیه، لگیمات و رنگینک است که معمولا توسط نانوان خانه ساخته و در افطاری مصرف می شود.

در زمان سحر برخی از اهالی محل برای بیدار کردن مردم از شیوه‌های مختلف استفاده می‌کنند که در ایام گذشته که وسیله‌های ارتباطی بسیار ضعیف بوده است برخی از اهل محل طبل‌هایی را آماده می‌کردند و خود یک ساعت قبل از اذان صبح در کوچه‌ها حرکت می‌کردند و شعری با عنوان "دم دم سحری" می‌خواندند و طبل می‌زدند.

این دم دم سحری باگذشت بیش از سه دهه همچنان در بسیاری از محلات شهر بوشهر اجرا می‌شود و مردم با صدای طبل و شعر دم دم سحری از خواب بیدار می‌شوند.

گروه دم دم سحری معمولاً در روزهای ماه مبارک رمضان هرروز مسیر آن‌ها تغییر و سحری دعوت یکی از اهالی محل هستند و بعد از پایان ماه مبارک رمضان هرکدام از اهل محل عیدی در حد توان برای آن‌ها در نظر می‌گیرند.

 در این آئین شعرهای عربی مانند محمد یا رسول‌الله، علیاً یا ولی الله، السلام السلام یا شهر رمضان یا شهر صیام علیک السلام، هذا شهر المغفره یا شهر مبروک علیک السلام، آمنک الله بالله اَسکنک الله جنه، رحیم الله لدنهُ، جمیعاً النّار و العذاب، عبادالله ذکرالله یرحم کم الله، لا اله الا الله، یاایهاالمومنون، یا ایها المسلمون است.

علاوه بر این شعر فارسی آن نیز با این عبارت «خداوندا تو ستاری، همه خوابند تو بیداری، به‌حق خود که بیداری، همه عالم نگه‌داری» در این آئین خوانده می‌شود.

مردم استان بوشهر این رسوم را تا پایان ماه مبارک رمضان ادامه می‌دهند و علاوه بر رسومات محلی رسومات ایرانی مانند سرکشی به خانواده مستمندان و کمک به نیازمندان نیز در این ماه پر خیر و برکت انجام می‌دهند.

یکی از بهترین رسومات مردم استان بوشهر که در روز عید سعید فطر انجام می‌شود دید و بازدید از خانواده‌هایی است که در طول سال عزادار شده و عزیزی را ازدست‌داده‌اند.

این رسوم را معمولاً در استان بوشهر به "عید تلخک" معروف است و مردم استان نیز بعد از خواندن نماز عید سعید فطر بر سر مزار رفته و جهت ابراز همدردی با خانواده‌های داغ‌دیده به دیدن آن‌ها می‌روند و عید را به آن‌ها تبریک و برای آن‌ها آرزوی طول عمر می‌کنند.

گلی گشو یکی از دیگر سنت‌هایی است که مردم استان بوشهر در شب میلاد امام حسن مجتبی(ع) برگزار می‌شود و کوکان فقیر با در دست داشتن کیسه‌های نخی به خانه‌ها می‌روند و از هر خانه‌ای که با دست‌پر برمی‌گردند آواز «خونه گچی پر همچی» سر می‌دهند و اگر چیزی به آن‌ها داده نشود با خنده‌ای گله‌آمیز و کودکانه آوای «خونه گدا هیچیش ندا» یا «خونه گدا خیرش ندا» را سر می‌دهند؛ این رسوم در مرکز استان بوشهر کم‌رنگ است اما در بسیاری از شهرهای و شهرستان‌های استان بوشهر برگزار می‌شود.

یکی دیگر از آداب خواص مردم استان بوشهر عزاداری برای مولا امیرالمؤمنین(ع) در شب شهادت و شام غریبان ایشان است که دسته‌های عزاداری سنتی با دورهم جمع شدن به سینه‌زنی سنتی مخصوص بوشهری ها می‌پردازد و این سنت در همه مساجد و محلات استان بوشهر به‌طور همزمان برگزار می‌شود.

مردم این استان به دلیل مجاورت با آب دریا و علاقه بسیار زیاد مردم این منطقه به غذاهایی دریایی معمولاً در روز عید سعید فطر از غذای شوت پلو با ماهی استفاده می‌کنند، که بسیاری از مردم استفاده این غذا در اعیاد مختلف موجب رزق و روزی و نشاط در زندگی می‌دانند.

گزارش: مبین شجاعی مقدم

/انتهای پیام//