واکنش رسانه‌های غربی به شوک ابوطالبی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی داناروزنامه وطن امروز نوشت: اقدام کنگره آمریکا در تصویب قانونی علیه ورود حمید ابوطالبی، نماینده دولت ایران در سازمان ملل به نیویورک، شوک جدیدی برای رسانه‌های آمریکایی رقم زده است. از نظر این رسانه‌ها تا چند روز پیش به یکباره مسیر دیپلماسی بین ایران و ایالات متحده از ریل چند ماهه خود خارج شده بود. 

گفت‌وگوی تلفنی روسای جمهوری ایران و آمریکا و همچنین توافق اولیه بر سر موضوع هسته‌ای ایران، این گمانه را برای رسانه‌های غربی ایجاد کرده بود که دیپلماسی بین 2 کشور شاید بتواند مسیر جدیدی را برای روابط نوین میان دو کشور رقم بزند اما انتخاب حمید ابوطالبی برای نمایندگی ایران در سازمان ملل و مخالفت کنگره و دولت آمریکا با صدور روادید وی برای ورود به نیویورک، چشم‌اندازهای آینده را در این باره با ابهام روبه‌رو ساخت. 

نمایندگان دولت آمریکا با این بهانه که ابوطالبی از کسانی است که در تسخیر سفارت آمریکا در سال 58 حضور داشته‌اند، بشدت به این مساله واکنش نشان داده و بیان کردند از روحانی بعید بود با توجه به آغاز ذوب شدن یخ روابط بین دو کشور، با چنین تصمیمی کنگره را بار دیگر رودرروی دولت اوباما قرار دهد. اما این مساله تنها باعث عصبانیت کنگره نشده و دولت اوباما نیز بلافاصله بعد از رای‌گیری کنگره و در شرایطی که انتظار می‌رفت شاید نخواهد امضای خود را پای این قانون بگذارد، با صراحت اعلام کرد اجازه نمی‌دهد نماینده معرفی شده از سوی دولت ایران به آمریکا برود. رسانه‌های غربی طی 3 روز گذشته با پوشش خبری ارتباطات و واکنش‌هایی که دو طرف به این ماجرا داشتند، شگفتی خود در مسیر تعامل بین دو کشور را بیان کرده‌اند. طی چند روز گذشته رسانه‌های غربی به نقل از مقام‌های آگاه در وزارت خارجه آمریکا بیان کردند رایزنی‌های پشت پرده و محرمانه زیادی برای راضی کردن ایران به تغییر شخص مورد نظر رئیس‌جمهور برای حضور در نیویورک صورت گرفته است اما با وجود تمام پیغام‌هایی که ارسال شده و حتی گفت‌و‌گوهایی که در حاشیه اجلاس هسته‌ای اخیر با مقامات وزارت امور خارجه صورت گرفته بود، معاون وزیر امور خارجه کشورمان اعلام کرد ایران از تصمیم خود برای معرفی ابوطالبی نگذشته و مراتب اعتراض خود به این اقدام آمریکا را به مسؤولان سازمان ملل منتقل خواهد کرد.  

در حالی که برخی نشریات غربی، از تعجب خود از رویه جدید روحانی برای برخورد با دولت اوباما گفته‌اند، خبرگزاری راشا تودی با اشاره به قدرتمند بودن جناح راست محافظه‌کار در کنگره نمایندگان آمریکا، اعلام کرده است لجبازی اوباما با دولتی که می‌خواهد با آمریکا ارتباط بهتری داشته باشد، نشان می‌دهد سیاست خارجی این کشور همچنان در دست جناح راست است. 

این خبرگزاری با اشاره به اینکه دولت آمریکا بر اساس قانون موظف است به تمام نمایندگانی که برای حضور در سازمان ملل انتخاب می‌شوند، ویزا بدهد، تصریح کرده است: این کار اوباما غیر‌قانونی است و موجب می‌شود دولت او از کار خود پشیمان شود.  تا قبل از معرفی ابوطالبی به عنوان نماینده و سفیر ایران در سازمان ملل، گفت‌وگو‌کنندگان ایرانی و آمریکایی در مذاکرات هسته‌ای بارها اعلام کرده بودند فضای بهتری برای مذاکرات به وجود آمده و کار تا جایی پیش رفت که وندی شرمن، گفت‌و‌گو‌کننده ارشد آمریکایی بیان کرده بود در بسیاری موارد نمایندگان دو طرف با نام کوچک همدیگر را صدا می‌زنند و فضای بهتری برای مذاکرات وجود دارد با این حال مشکل جدید پیش آمده در روابط ایران و آمریکا به نظر می‌رسد قرار است تا حدی این روابط را با مشکل رو به رو سازد.  راشاتودی اعلام کرده است این اقدام آمریکا و شخص اوباما مطمئنا تاثیری منفی بر روابط دو کشور و همچنین حسن‌نیت طرفین در مذاکرات هسته‌ای خواهد گذاشت.

با وجود اینکه رسانه‌های آمریکایی هنوز هم نتوانسته‌اند تحلیل درستی راجع به چشم‌انداز و آینده روابط ایران و آمریکا بعد از این اتفاقات داشته باشند، نشریه تایم در گزارشی بیان کرده است که این مساله را نمی‌توان در زیر مباحثی چون مبارزه با تروریسم یا امنیت ملی آمریکا تفسیر کرد. بر اساس قوانین ایالات متحده، در ورود نمایندگان کشورها به سازمان ملل، آمریکا باید تنها موارد کلی درباره افراد را بررسی کند و نمی‌تواند ویزای این افراد را به کل ابطال کرده یا برای آنها روادید صادر نکند با این حال اگر مساله مربوط به امنیت، تروریسم یا سیاست خارجه باشد، وزارت خارجه آمریکا می‌تواند به وظیفه خود در این باره عمل کند اما جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام نکرده است که پرونده ابوطالبی می‌تواند تحت چنین عناوینی بررسی شود.  وال‌استریت ژورنال با این وجود نوشته است که این اولین مرتبه نیست که آمریکا به ایرانیان برای ورود به سازمان ملل ویزا نمی‌دهد و در دهه 1980 نیز آمریکا با تهیه لیستی از کسانی که در ماجرای گروگانگیری شرکت داشتند، اعلام کرده بود به آنها اجازه حضور در خاک آمریکا را نمی‌دهد. این اقدامات با این حال تاکنون به صورت اقدامات پیشگیرانه استفاده می‌شده و تنها در یک مورد آن هم در سال 1974 بود که آمریکا به نماینده فلسطینیان(سازمان آزادی‌بخش فلسطین) برای ورود به آمریکا ویزا نداد. طی سال‌های گذشته نیز هرگاه قرار بوده روسای جمهور ایران برای شرکت در مجامع عمومی سازمان ملل به نیویورک بروند، معمولا از بین لیست اسامی کسانی که برای شرکت در این اجلاس دعوت می‌شدند، تعداد زیادی نمی‌توانستند ویزای ورود به نیویورک را دریافت کنند.