به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از «دانشجویان بیدار» در دو نوشته ی قبل تلاش شد تا فضای حاکم بر تحصن توده مردم در سفارت, ترسیم شود. استبداد ستیزی و مبارزه با ظلم درباریان, علت اصلی قیام مردم بود. بخش دیگر، بی‌قانونی و ناامنی در کشور بود. یعنی هر یک از اوامر پادشاه، حکام، شاهزاده‌ها وغیره برای کشور قانون محسوب می‌شدند. تنها ملجأ و مرجع مردم، خانه‌های علما بود که به قول خانم لمبتون «سپر بلای مردم ستمدیده در مقابل حکام بودند. علما و مجتهدین نقش عمده ای دراین حرکت مردمی ایفا کردند و بر انگیزه مردم,بسیار تاثیرآفرین بود. علما که در طول تاریخ معاصر، ترجمان خواست عمومی بودند؛ مطالبه‌شان در آعاز مشروطه «عدالتخواهی» بود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دانشجویان بیدار,ولی آنچه که در واقع محقق شد، مدنظر علما نبود. به تعبیر دیگر وجه سلبی اقدام علما نفی ظلم، ستم، تجاوز و تعدی بود؛ اما وجه ایجابی آن به تأسیس نظام پارلمانی و تدوین قانون اساسی و نظام مشروطه بود که برای علما و عموم مردم ناشناخته بود؛ ثانیاً، آن لباسی نبود که به تن آن خواست عمومی که عدالت‌خانه بود دوخته شده باشد. به یک معنا وجه ایجابی تناسبی با وجه سلبی نداشت.
,چون علما نسبت به نظام جدید(مشروطه) شناختی نداشتند، به تدریج منورالفکرها رهبری و زمام کار را در دست گرفتند و چون با ساز و کار مشروطه و نظام پارلمانی آشنا بودند و مقتضیات، لوازم و شرایط امور تحقق آن را می‌دانستند.
,ما در این جا باید به سوابق جریان فراماسونری و عناصر وابسته به استعمار بپردازیم، یعنی تشکیلات فراماسونری از دوره‌ی میرزا ملکم‌خان ارمنی تحت عنوان «فراموش‌خانه» شروع به کار کرد و رسائلی در تقلید و اطاعت از غرب و غرب‌گرایی در اندیشه و عمل مطرح کرد. محور مدعای آنها این بود که اگر می‌خواهیم به معنای واقعی آدم شویم باید اختیارمان را به طور کامل به دست غربی‌ها بسپاریم. این جریان در دوره‌ی ایجابی با یک مدیریت سازمان یافته مسیر نهضت را دچار شقاق و اختلاف نمود و این آغازی در حرکت انقلاب شد.
,درتوضیح علت همراهی انگلیس با مشروطه هم, نکات مهمی قابل بررسی است:
,در جریان انقلاب مشروطه، روسیه از موقعیت بهتری نزد دربار ایران برخوردار بود. به همین سبب تداوم وضع موجود با منافع انگلیس همخوانی نداشت. از این رو انگلیس کوشید با تظاهر به حمایت از مشروطهخواهان، آتش انقلاب را در ایران شعله‌ور سازد و از این رهگذر بتواند روسیه را از صحنه سیاسی ایران خارج کند و هواداران خود را بر صحنه سیاست کشور مسلط گرداند. بنابراین هدف اصلی انگلستان از نفوذ در نهضت مشروطه، کنترل نهضت و هدایت آن به سمت مقاصد لندن بود. بدین ترتیب رفتار مزورانه انگلیسی‌ها سبب شد که در اوائل تابستان 1285عده‌ای که تعداد آنها در عرض 10 روز تا 20 هزار نفر افزایش یافت، در داخل محوطه سفارت انگلیس متحصن شوند و مورد استقبال سفارت انگلیس قرار گیرند. سردنیس رایت سفیر سابق انگلیس در ایران در خاطرات خود در موارد متعددی به برنامه‌ریزی دولت متبوع خود برای تبدیل کردن سفارتخانه و کنسولگریهای کشورش در ایران به «مأمن» و «پناهگاه» مشروطهخواهان جهت پیاده کردن مقاصد اصلی خود اشاره کرده است.
,دولت انگلیس در 31 اوت 1907 به عقد قراردادی با روسیه پرداخت و ایران را به سه قسمت تقسیم نمود.انعقاد قرارداد 1907 در شرایطی که انقلاب مشروطیت در ایران به پیروزی رسیده و ظاهراً انگلیس از انقلاب حمایت می‌نمود، این واقعیت را آشکار ساخت که برای بریتانیا منافع استعماری از اهمیت به‌سزایی برخوردار است و دفاع از مردم‌سالاری و دموکراسی تنها در حد حرف است. روسیه و انگلیس پس از امضای قرارداد، تلاش کردند تا اقدام خود را تحت پوشش ایجاد یک جبهه واحد علیه آلمان توجیه کنند. در نهایت نیز درخواست روسیه مبنی بر اخراج مورگان شوستر و حمایت بریتانیا از این درخواست در سال 1911 تیر خلاص را به انقلاب زد. بدین ترتیب اتحاد دولت‌های روسیه و انگلیس در مقابل خطر آلمان، تقسیم ایران در قرارداد 1907 و اشغال ایران در جنگ اول از جمله مهمترین عوامل خارجی در شکست مشروطه به شمار می‌آیند.
,در نوشتار بعدی به عبرت مشروطه از نظر قرآن ,نگاهی تازه خواهیم داشت و ارتباط آن با وقایع روز خودمان را تحلیل خواهیم کرد.
,نویسنده:سید داوود غیاثی
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه