دردهایی به بزرگی تنهایی!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آنا خبر، زنان سرپرست خانوار مقوله است که در چهارچوب رفاه خانواده امر مهمی تلقی می شود و حقیقتاً زن و خانواده دو مقوله غیر قابل تفکیک از یکدیگرند.واقعیات موجود در جامعه نشان از آن دارد که علی رغم اعلامیه ها و بیانیه ها و تاسیس نهادها و سازمان های بین المللی مختلف در تحقق حقوق زن، مسئولیت و هزینه ها ی قابل توجه و طاقت فرسای تامین معاش خانواده که بر عهده این قشر آسیب پذیر اجتماعی می باشد در بسیاری از موارد سخت و یا حتی غیر ممکن است و در صورت تحقق نیز زندگی سرشار از سختی ها و محنت ها را متحمل این مادران پدر نما می کند.

در این میان زنان سرپرست خانوار دارای مسئولیت سنگین اقتصادی و اجتماعی در خانواده هستند. آنان هم مادران فرزندان خود هستند و هم پدران آنان.

اصطلاح زنان سرپرست خانوار به زنانی اطلاق میشود که مسئولیت تامین معاش زندگی یا اداره امور خود و یا خانواده خود را بطور دائم یا موقت عهده دار هستند. زنان سرپرست خانوار از جمله گروهای آسیب پذیر اجتماعی هستند که گاه عواملی چون طلاق ، فوت یا اعتیاد همسر، از کار افتادگی و رها شدن توسط مردان موجب آسیب پذیر شدن این طیف وسیع در جامعه میشود.

درآمد کمتر زنان سرپرست خانوار موجب فقر نسبی آنان نسبت به مردان سرپرست خانوار می شود. متاسفانه در جامعه کنونی ما زندگی زنان پس از ترک شوهر غالبا با ابهامات و مخاطراتی روبروست از جمله سرپرستی فرزندان به تنهایی، سختی مشکلات اقتصادی، زندگی در تنهایی و همراه با افسردگی و ناامیدی و همچنین نگرش غلط جامعه نسبت به زنان مطلقه و بیوه در فقدان همسرشان آنان را در روابط اجتماعی و حضور در اجتماع با مشکلات عدیده ای روبرو می کند. نگاه های معنی دار، سخنان تلخ و گزنده، از دست دادن حمایت های عاطفی همسر، فقر اقتصادی و تمایل به تنها ماندن و حفظ حیثیت و شخصیت خود پاره ای از مشکلات تمام ناشدنی این قشر زحمت کش است..

تعداد زنان سرپرست خانواده به جهت افزایش نرخ طلاق، افزایش نرخ جرایم اجتماعی ،افزایش تعداد زندانیان ،اعتیاد و مهاجرت سرپرست خانواده، روند صعودی دارد. به گفته اکثر جامعه شناسان محروم ترین گروه در بین زنان را زنان سرپرست خانواده تشکیل می دهند .به گفته دکتر ناهید مطیع، جامعه شناس و استاد دانشگاه بسیاری از زنان سرپرست خانواده که به دلایل متعددی مثل مهاجرت شوهر،زندانی شدن یا از کار افتادگی همسر سرپرستی خانواده را به عهده گرفته اند،ممکن است خود راسرپرست خانواده معرفی نکنند به عبارت دیگر مسائل فرهنگی وسنن اجتماعی باعث می شود زنان با وجود اداره خانواده،خود راسرپرست خانواده معرفی نکنند.

این زنان به علت فقدان فیزیکی ،روانی و اقتصادی همسر دراشکال مختلف وبه علت نبود پشتوانه مالی وهمچنین کمبود سرمایه های اجتماعی برای یافتن راه حل مناسب برای حل مشکلات،درمعرض آسیبهای جدی رفتاری ،اجتماعی واخلاقی می باشند.

اما آنچه درطول این سالها از نگاه ها دورمانده همین مشکلات است که شناخت آنها وارائه راهکارهای مناسب یکی از وظایف عمده دولت ؛نهادهاوسازمانهای خدمات اجتماعی هر کشور می باشد.

مشقت زندگی زنان سرپرست خانوار

زنان سرپرست خانوار با رنج‌ها و مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند، رنجی که از بیکاری شروع و تا درآمد ناچیز این زنان آغاز و با زندگی پرمشقت‌شان در طول سال ادامه می‌یابد.

سختی زندگی یک زن سرپرست خانوار که در مناطق دورافتاده و جایی در نزدیک مرزها ساکن است به مراتب بیشتر از زنان سرپرست خانواری است که در مناطق توسعه یافته روزگار می‌گذرانند.

گرچه زندگی برای زنان سرپرست خانوار در این شهرهای بزرگ نیز هرکدام به نوعی پیچیدگی‌ها و مشکلات خاص خود را به دنبال دارد، اما بدون شک زندگی و امرار معاش در این مناطق کار ساده‌تری نسبت به زندگی در مناطق محروم و دورافتاده‌تر دارد.

امروزه با افزایش آمار طلاق در بسیاری از جوامع شاهد افزایش میزان زنان سرپرست خانوار هستیم که نیاز به حمایت دارند تا بتوانند نیازهای خود و فرزندانشان را تأمین و دچار مشکلات نشوند.
مشکلات اقتصادی، نداشتن مسکن و محدودیت‌های فراوان دیگر هر کدام به گونه‌ای بار سنگینی را بر زنان سرپرست خانوار متحمل می‌کند.

شکل‌گیری نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی و بهزیستی هر کدام به نوعی بستر را برای حمایت از زنان سرپرست خانوار در ایران اسلامی فراهم کرده‌‌اند، اما آیا این حمایت‌ها پاسخگوی تمام نیازهای زنان سرپرست خانوار و فرزندانشان است؟

ناامنی بدن زنان سرپرست خانواده

زن بدون مرد برای بسیاری از مردان به عنوان یک فرصت و یک بدن بی‌صاحب جلوه می‌کند که قصد تصاحب و کام‌جویی از آن را دارند. این مسئله در ابعاد متفاوتی نمود می‌یابد.

نداشتن مردی تحت عنوان سرپرست و همراه، بدن زن را مورد تهدید قرار می‌دهد و این چیزی است که غیر از خود زن سرپرست خانوار، زنان دیگر هم از آن مطلع می‌شوند. بنابراین سعی می‌کنند تاحد امکان بین خانواده خود و چنین زنانی فاصله ایجاد کنند و حتی اگر زن قبل از از دست دادن سرپرست با خانواده آنها رابطه‌ای داشته، پس از تنها و بی‌سرپرست شدن وی، از او دوری می‌گزینند تا مبادا مردان‌شان درصدد سوءاستفاده از زن برآیند و درواقع به زنان و همسران خود خیانت کنند.

چنین است که یک زن مجرد یا بیوه و مطلقه که به تنهایی و بدون حضور مردان زندگی می‌کند، از نگاه دیگر زنان به چشم یک تهدید نگریسته می‌شود؛ تهدیدی که باید از او فاصله گرفت و روابط اجتماعی با وی را قطع کرد.

زنان سرپرست خانواده و مشکلات عاطفی

در اغلب موارد به دلیل از دست دادن همسر و سپس از بین رفتن حلقه روابط دوستانه، همسایگی و تاحد کمتری خانوادگی؛ زنان سرپرست خانوار مشکلات عاطفی زیادی در زندگی روزمره پیدا می‌کنند. آنها از حقوقی مانند ازدواج مجدد و برقراری روابط عاطفی و احساسی با دیگر افراد، محروم می‌مانند و در اکثرموارد صرفاً به فرزندان خود دلبسته می‌شوند و این دلبستگی عاطفی بیش از حد، موجب می‌شود تا بعدها استقلال فرزندان زن هم دچار مشکل شود و مخصوصاً زمانی که خانواده را به قصد ازدواج، تحصیل یا… رها می‌کنند، مشکلات عاطفی زن سرپرست بیشتر می‌شود.

سخن پایانی

حکایت، حکایت زخم روزگار است، ساز ناکوک زندگی، حکایت روی ناملایم زندگی به زنانی که در کشاکش دهر، مردانه و صبورانه سنگ زیرین آسیاب زندگی هستند. حکایت، زنانی که سایه بالای سر خود را از دست دادند و خود مردانه و استوار چتری برای زندگی شدند، به نظر می‌رسد که برای حل یا تخفیف مسائل این قشر باید تدابیر جدی‌تری به کار گرفته شود و چنین تدابیری هم تنها درصورتی می‌تواند مفید افتد که مبتنی بر مطالعات عمیق جامعه‌شناختی و پی بردن به سطح عمیق و لایه‌های زیرین این مسئله اجتماعی باشد.

انتهای پیام/م