واکاوی دو مفهوم "هویت تاریخی" و "اصالت تاریخی"

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ علیرضا عرب در گفتگو با ناب نیوز در خصوص دو مفهوم هویت تاریخی و اصالت تاریخی، با بیان اینکه کارل پوپر اصالت تاریخی را زیر سوال می برد و تطور آن را از افلاطون تا کارل مارکس پیگیری می کند، گفت: او معتقد است مذهب اصالت تاریخ ریشه در ایده آلیسمی دارد که از افلاطون آغاز شده و متکامل و متطور شده است و نهایتا در آراء مارکس به تکامل خاص مارکسیستی منجر شده، لذا به قول او مذهب اصالت تاریخ نه در واقعیت که در آرمان ریشه دارد.

این کارشناس مسائل سیاسی اظهار داشت: از نظر پوپر ، امتداد منطقی مذهب اصالت تاریخ در آرا ء مارکس به جبر تاریخ و تکرارتاریخ منجر شده است؛ اما به نظر من، همانقدر که تکرار تاریخ تفکری ایده آلیستی است اما مساله هویت تاریخی و ابعاد و شاخص های آن ، با تکرار تاریخ و مذهب اصالت تاریخی مجزا است.

وی افزود: کامل ترین و جامع ترین تعریف از تاریخ همان شدن انسان ها در مسیر زمان است؛ شدن انسان ها در طول زمان حقیقتی محض است؛ این شدن جنبه ذهنی و عینی دارد و مبنا و اساس شکل گیری هویت تاریخی انسان و جامعه انسانی است.

عرب با بیان اینکه تفکیک اصالت تاریخ و تکرار تاریخ از تکوین هویت تاریخی بسیار مهم است، بیان کرد: اگر منظور از تاریخ بی خردی، دوری جستن از بقول پوپر مذهب اصالت تاریخ باشد قابل پذیرش است اما اگر دامنه آن به زیر سوال بردن و تخطئه هویت تاریخی بکشد، اشتباه و غیر قابل پذیرش است .

این کارشناس مسائل سیاسی عنوان کرد: به بیان دیگر ، اگر منظور از رسالت تاریخی متعهد بودن به تکرار تاریخ باشد ،قابل دفاع نیست اما اگر منظور از رسالت تاریخی، متعهد بودن به بازتولید هویت و البته نو به نو کردن خلاقانه آن باشد نه تنها مصداق بی خردی نیست بلکه ضامن حیات یک جامعه و نماد نگرش همه جانبه و پایدار است.

وی با بیان اینکه نظر من هم دقیقا به تاریخ بی خردی باز می گردد، ابراز کرد: هنگامی که مثلا برخی از مارکسیست ها ، اصالت تاریخ و تکرار تاریخ را مطرح می کنند و بر مبنای همان برنامه ریزی و عمل می کنند و نهایتا مثلا آلمان صنعتی  انقلاب نمی شود بلکه روسیه نیمه کشاورزی و نیمه صنعتی  انقلاب می شود و سایر موارد، این مصداق تاریخ بی خردی است که نتیجه معتقد بودن به تکرار تاریخ و یا دترمینیسم و جبر تاریخی است.

عرب تصریح کرد: عرض بنده متوجه تاریخ بی خردی است اما این بی خردی از نظر من یعنی همان مذهب اصالت تاریخ و تکرار تاریخ، اما این بی خردی متوجه تاکید بر هویت تاریخی نیست.

این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: اگر معنای رسالت تاریخی بازتولید خلاقانه و نو به نو هویت تاریخی باشد از نظر من مصداق بی خردی نیست بلکه کاملا هم موجه است.

انتهای پیام/