درختانی که قبل از اثبات جرم قصاص می‌شوند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از رهیاب:زبان ندارد که حرف بزند ولی شنوای خوبی است، این روز‌ها از گوشه و کنار می‌شنود که کنوکارپوس‌ها باید هرس شوند تا نفس مردم نگیرد. باد که می‌آید خنده از لبانش می‌شکفد که مگر تحقیق کرده‌اند که می‌خواهند سر من را ببُرند؟

کنوکارپوس متهم اول این روزهای باران‌های آلوده درختی همیشه سبزاست که معمولاً در مناطق گرمسیر و خاک شور کاشته می‌شود. مناطق کاشت آن نیاز به زهکشی و مواد معدنی آلی ندارد و مقاومت خوبی در برابر محیط سخت دارد.

این گونه در سال ۱۹۹۷ برای نخستین بار در مکه و مدینه مورد کشت آزمایشی قرار گرفت و از سال ۲۰۰۲ به بعد در کشورهای کویت، قطر، بحرین و امارات تکثیر شد. حدوداً ۱۰ سالی است که این گونه گیاهی در اهواز در حال کشت است اما زمانی مورد توجه قرار گرفت که به‌عنوان مهم‌ترین عامل بارش باران‌های آلوده معرفی شد.

کنوکارپوس، منشأ باران‌های آلوده

مرداد امسال بود که رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز اعلام کرد: ما با یک نوع آلرژی فصلی با منشا پولن‌های گیاهی رو به رو هستیم، در واقع در حالت معمول اندازه پولن‌های گیاهی ۲۰ تا ۳۰ میکرون بوده و ذرات با این اندازه قادر به ورود به قسمت‌های تحتانی دستگاه تنفسی نیستند ولی در هنگام رعد و برق و بارندگی پولن‌های گیاهی به ذرات ریزتری تبدیل شده و آن زمان است که به قسمت‌های انتهایی سیستم تنفس راه پیدا کرده و با ایجاد واکنش حساسیتی سبب ایجاد آلرژی و علائم تنفسی می‌شود.

پس از گزارش‌های مکرر دانشگاه علوم پزشکی اهواز مبنی بر عامل آلودگی باران‌های پاییزی اهواز وزیر بهداشت در گفتگویی اظهار داشت: ما علت این پدیده را پیدا کرده‌ایم و کاملا مشخص است؛ علت پوشش گیاهی است که در دو دهه گذشته در خوزستان ایجاد شده است.

سید حسن هاشمی در پاسخ به این‌که برخی اساتید دانشگاه‌های اهواز تاثیر گونه گیاهی کنو‌کارپوس در بروز مشکلات تنفسی پس از باران‌های پاییزی را رد کرده‌اند، گفت: اشتباه می‌کنند و حتما این گونه گیاهی تاثیر دارد.

هیچ‌گونه بیماری از کنوکارپوس گزارش نشده است

یک عضو هیئت علمی گروه باغبانی دانشگاه شهید چمران اهواز این پرسش را مطرح می‌کند: آیا گیاهی که تاکنون هیچ‌گونه بیماری عمده‌ای از آن گزارش نشده است، می‌تواند عامل آلودگی باشد؟. مهرانگیز چهرازی می‌گوید: مطابق تحقیقات گیمن و وتسون در سال 1993 هیچ‌گونه بیماری از کنوکارپوس گزارش نشده است.

وی می‌افزاید: گل‌دهی این گونه گیاهی را در بهار بررسی کردیم که مشاهده شد در خردادماه به گل می‌نشیند و میوه‌ها را در تیرماه مورد آزمایش قرار دادیم. به دنبال آن هر 15 روز یک‌بار این پایش و اندازه‌گیری در سه منطقه اهواز تا تیرماه آینده ادامه می‌یابد که وضعیت گل‌دهی گیاه به‌طور کامل بررسی و مشخص شود.

این عضو هیئت علمی گروه باغبانی دانشگاه شهید چمران اهواز کنوکارپوس دارای یک گل آذین کپه‌ای و تعداد زیادی گلچه است که هر گلچه پنج کاسبرگ دارد. گلچه‌ها بدون گلبرگ و دارای یک مادگی است و دانه‌های گرده در بساک‌ها در قسمت بالای پرچم قرار دارند که همچنان هنوز نرسیده‌اند. پس از آنکه پرچم‌ها می‌ریزند گیاه شروع به رشد و میوه‌دهی می‌کند اما هیچ بذری در آن وجود ندارد و جنینی تشکیل نمی‌شود.

وی بیان می‌کند: علاوه بر آنکه کنوکارپوس چند سال است که در فضای شهری اهواز وجود دارد، باید به دیگر زمینه های آلایندگی موجود در هوا مانند گردوغبار، آلودگی‌های نفتی و صنایع فولاد نیز بیشتر توجه کنیم و تنها بحث را روی آلرژی بودن این دانه‌های گرده نبریم، بلکه باید یک پژوهش انجام و به طور مستند صحبت شود که آیا گرده کنوکارپوس آلرژی‌زا است یا خیر.

چهرازی با اشاره به این‌که از سوی دیگر دانه گرده این گیاه سنگین و درشت است و نمی‌تواند در هوا پراکنده شود، عنوان می‌کند: حتی درختانی مانند کهور و برهان که گونه‌های بومی هستند، اگر در فصل گل‌دهی آن‌ها را به آرامی لمس کنید، روی انگشت یک اثر زردرنگ به جا می‌گذارند؛ به عبارتی دانه‌های گرده آن‌ها بسیار محسوس است. از سوی دیگر هر 2 این گونه‌ها دانه‌های گرده حساسیت‌زا دارند اما در مورد کنوکارپوس هرقدر که فشار دهید نیز می‌بینید دانه گرده آن به دست شما نمی‌چسبد.

به گزارش رهیاب، بنا بر آمار منتشر شده مساحت فضای سبز اهواز در حدود یک‌هزار و 300 هکتار است که حدود 56 درصد از آن را کنوکارپوس تشکیل می‌دهد.معاون خدمات شهری اهواز می‌گوید فقط 10 درصد از این کنوکارپوس‌ها در فصل گلدهی هستند و شهرداری فقط این کنوکارپوس‌ها را هرس می‌کند.

در واقع حدود 70 هکتار از کنوکارپوس‌های شهر اهواز در فصل گلدهی هستند که براساس مصوبه شورای سلامت استان باید ارتفاع آنها به کمتر از 4 متر برسد. هرس این گونه تأثیر چندانی بر کاهش سرانه فضای سبز اهواز ندارد اما بحث این است که آیا دانشگاه علوم پزشکی اهواز به تحقیقات خود ایمان دارد و هرس به موقع این درختان می‌تواند از بارش باران‌های آلوده جلوگیری کند؟