افزایش صادرات کشاورزی یا کولی دادن به خارجی‌ها؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اگری پرس ، رشد ۱۵ درصدی صادرات  و کاهش ۲٫۳ درصدی واردات محصولات کشاورزی،  جدیدترین آماری است  که به نقل از معاون برنامه‌ریزی واموراقتصادی وزارت جهاد کشاورزی بر روی سایت این وزارتخانه قرار گرفته است. سوالی که در این جا مطرح می شود این است که این آمار در مقایسه با چه مبنایی و با چه کم و کیفی از افزایش یا کاهش حکایت می کند؟

حراج محصولات کشاورزی در بازار خارجی به نام صادرات!

عبدالمهدی بخشنده معاون برنامه‌ریزی واموراقتصادی وزارت جهادکشاورزی میزان صادرات محصولات کشاورزی را  در ۶ ماهه نخست سال جاری حدود ۲ میلیون و ۶۴۷ هزارتن اعلام کرده ومی گوید: صادرات بخش کشاورزی درشش ماهه نخست امسال به لحاظ وزنی ۱۵٫۳۷ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش نشان می ‌دهد.

عبدالمهدی بخشنده در حالی از افزایش صادرات محصولات کشاورزی در شش ماهه نخست سال ۹۵ سخن می گوید که بر اساس آمار گمرک  جموری اسلامی ایران، ارزش صادرات بخش کشاورزی در این مدت نسبت به مدت مشابه در سال گذشته۱٫۶۳ درصد کاهش یافته است! این بدان معنا است که محصولات کشاورزی بیشتری به خارج از مرزها فروخته شده  ولی این فروش بیشتر  نه تنها سودی نداشته بلکه با ضررهمراه بوده است.

اقلام عمده صادراتی کشاورزی در این مدت نیز، پسته و هندوانه بوده است در حالی که میزان تولید پسته در سال های اخیر ناخوش احوال شده و بارها کارشناسان  نسبت به سقوط قریب الوقوع جایگاه پسته ایران در دنیا و صدرنشینی  پسته امریکا هشدار داده  و به تازگی اعلام کرده اند  جای تاسف است  که بگوییم پسته ایران که زمانی ۹۰ درصد بازار اروپا را به خود اختصاص می داد دو سالی است که تنها ۸ درصد این بازار را تامین می کند!

کاهش واردات کشاورزی ؛ رویا یا واقعیت؟

معاون برنامه ریزی واموراقتصادی وزارت جهاد کشاورزی می گوید  واردات بخش کشاورزی ۲٫۳ درصد از لحاظ وزنی در شش ماهه نخست سال ۹۵ کاهش یافته است. وقتی سراغ این کاهش واردات را از آمار گمرک میگیریم، همچنان شاهد صدرنشینی کالاهای استراتژیک کشاورزی در  جدول اقلام عمده وارداتی هستیم.

بر اساس جدول گمرک، واردات شکر طی شش ماه نخست سال ۹۵با ۵ برابر افزایش، گوی واردات را از دیگر کالاها ربود.  ذرت دامی، لوبیای سویا، سایربه صورت دانه به جزگندم دامی، کنجاله، جوبه استثنای بذر به ترتیب رده های اول تا پنجم عمده ترین  اقلام وارداتی را به خود اختصاص دادند . با نگاهی به جدول اقلام عمده وارداتی شش ماه نخست سال ۹۵ مشاهده می کنیم، هم چنان  ۱۰  کالااز۲۰کالای عمده وارداتی اقلام کشاورزی وغذایی است و واردات پالم با افزایش ۱۱۱ درصدی و برنج با افزایش ۴۹ درصدی، به لحاظ وزنی افزایش چشمگیری داشته است . “پالم”این ماده صنعتی مضر که چندسالی است در سایه بی توجهی  مسئولین در خوراک مردم جا خوش کرده است ، به میزان ۱۸۰ هزار تن یعنی دوبرابر مدت مشابه در سال گذشته وارد کشور شده است!

چرا صادرات کشاورزی لنگ می زند؟!

چندی پیش وزیر جهاد کشاورزی در سفر به ترکیه، از تلاش این وزارتخانه برای گذار به صادرات برند سازی شده به جای صادرات خام محصولات کشاورزی سخن گفت و به دنبال آن، مسئولین این وزراتخانه درباره  برندسازی محصولات کشاورزی مورد سوال رسانه ها قرار گرفتند. رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران  در این زمینه ، معتقد است برندسازی دردی از صادرات کشاورزی دوا نمی کند تا  فکری به حال اصلاح زیر ساخت ها از جمله حمل و نقل، تجهیزات صادرکنندگان و افزایش توان مالی آن ها  نشود؛ با شرایط فعلی توسعه صادرات غیرممکن است و صادرات بدون قرارداد با کشورهای همسایه به منزله تجارت یکسویه و از دست  دادن ارز است.

شجری مدیر کل توسعه صادرات وزرات جهاد کشاورزی درباره مشکلات زیر ساخت های صادرات کشاورزی می گوید: اگر در مسئله حمل و نقل و مسائل گمرکی، با بخشهای مختلف هماهنگی صورت بگیرد بسیاری از مشکلات رفع و رجوع می شود.ظرفیت کانتینرهای ما کفاف صاردات ما را نمی دهند و ما به دنبال این موضوع هستیم که صادرکنندگان ما بتوانند از کانتینرهای خارجی هم بهره ببرند. امروزه یکی از مشکلات بخش صادرات، وجود صادرکنندگان خرد است که از طریق خام فروشی و بدون کیفیت و رقابت منفی قیمت، اقدام به صادرات می کنند که در صورت تشکیل زنجیره صادرکنندگان می توانیم جلوی این معیوب کاری را بگیریم تا محصولات بازارپسند به دست مصرف کننده برسد.

از طرفی مرور اخبار مربوط به وزرات جهاد کشاورزی حکایت از تعدد سفرهای کاری خارجی  مسئولین وزرات جهاد کشاورزی دارد که عمدتاً اهداف این سفرها و بازدیدها بر توسعه همکاری های بین المللی تاکید دارد در حالی که در میان دستاوردهای  آن خبری از انعقاد قراردادهای تجاری یا توسعه همکاری های اقتصادی نیست ؛ مگر نه اینکه مسئولین اظهار امیدواری کرده بودند که با شرایط پسا برجام اوضاع تجارت جهانی ایران به ویژه در صادرات بخش کشاورزی بهبود خواهد یافت؟ آخرین آمار منتشر شده از سوی گمرک ایران نشان می‌دهد که دولت از برنامه تعیین شده برای افزایش صادرات در سال ۹۵ عقب مانده است و تاکنون حتی نیمی از آن هم محقق نشده است . بهتر است دولت به جای واردات غذا که امنیت غذایی کشور را با خطر مواجه می کند با  دویدن در خط مشی  اقتصاد مقاومتی فناوری وارد کند تا بلکه با دم مسیحایی  فناوری  بتواند مشکلات زیر ساختی خود را در تولید غذای کشور مرتفع کرده و کشور را به خودکفایی پایدار و نه لحظه ایی نزدیک کند.