حاشیه‌هایی بر روند جدید بورس کالا/ تبعات خروج فوریتی پتروشیمی از بورس کالا

به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی دانا، با گسترش بازارها در دنیا لزوم کنترل معاملا خصوصا" معاملات کلان و کلیدی اقتصادها روز به روز بیشتر می‌شود و ابزارهایی که به این منظور طراحی می‌گردند هرروز بهتر و دقیق تر می‌گردند.

کارکرد‌های مهم بازارهای ابزار‌های مشتقه برای کاهش ریسک تولید کنندگان و ایجاد سپر حفاظتی برای تولید کنندگان که هسته‌ی اصلی هر اقتصادی را تشکیل می‌دهند و نیز بازارهای بورس کالا که انجام معاملات دقیق ، سریع و شفاف را ممکن می‌سازند، از پیشرفتهای این بازارها به شمار می‌آید. شفاف سازی و ایجاد اعتماد ضرورت انکار ناپذیر این بازارها به شمار می‌آیند.

شفاف سازی نقطه مقابل رانت و فساد به شمار می‌آید . در اقتصاد ما که از فساد بشدت رنج می‌برد راه اندازی بورس کالا امیدی بود برای کنترل هر چه بیشتر معاملات . چون در این بازاراها بدلیل استاندارد شدن معاملات و نیز حضور شخص سومی غیر از خریدار و فروشنده ‌بنام بازار بورس کالا ، این نوید را می‌دهد که از تبانی و معاملات صوری و همچنین رانت‌های کلان اقتصادی جلوگیری کند.

از طرف دیگر کارخانجات و صنایع نیز از وجود حجم عظیمی‌از مطالبات مشکوک‌الوصول و نیز مطالبات معوق رنج می‌برند.

راه‌اندازی بورس کالا کارکردهای بسیار مهمی ‌دارد و مهمترین معضلات بازارهای کلان اقتصادی را اصلاح می‌کرد . بورس کالا به شفاف سازی معاملات کلان اقتصادی کمک شایانی کرده است . خصوصا" با ورود محصولات پتروشیمی.

با حجم بسیار بالای معاملاتی این امید در دل‌ها زنده شده بود که با شفاف سازی در این معاملات مالیات‌های این بخش منطقی‌تر گردند و گردش نقدینگی این شرکتها وضوح بیشتری داشته باشند و چون حجم معاملات این شرکتها بسیار بالا می‌باشند می‌توانیم نگاهی هم با توسعه اقتصادی و نیز رشد اقتصادی با رشد این بازارها داشته باشیم.

از سوی دیگر با توجه به ماهیت و نوع این تبادلات می‌توان امیدوار بود قبل از واگذاری کالا ها ، شرکتهای پتروشیمی‌ بتوانند وجوه کالاهای خود را در اختیار بگیرند چون در غیر اینصورت معاملات خود به خود فسخ می‌گردند . و نیازی به پیگیری مطالبات نیست.

اما چندی پیش خبری روی سایت خبر گزاری‌ها رفت مبنی بر دستور وزیر صنعت ، معدن و تجارت مبنی بر خروج فوری محصولات پتروشیمی از بورس.

چندی پیش خبری بر روی شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی (شانا) از سوی روابط عمومی وزارت نفت منتشر شد که نشان می‌داد که عرضه محصولات مجتمع‌های پتروشیمی در بورس کالا الزامی نیست.

در این خبر آمده بود: پیگیری‌ها از شرکت ملی صنایع پتروشیمی حاکی از آن است که دستور وزارت صنعت ، معدن و تجارت مبنی بر خروج محصولات پتروشیمی از بورس کالا به طور کامل الزامی نیست ؛ به این معنا که پتروشیمی‌ها مختار خواهند بود محصولات خود را از طریق بورس کالا و یا خارج از چارچوب بورس عرضه کنند.

این خبر اگرچه در ظاهر هیچ حاشیه‌ای نداشته و شاید باعث خوشحالی بسیاری شود ؛ اما نکته‌های قابل توجهی در بطن آن نهفته است.

خروج محصولات پتروشیمی از بورس کالا در ابتدای دولت یازدهم از سوی عباس شعری مقدم مدیر عامل شرکت ملی پتروشیمی مطرح شد. شعری مقدم دلیل ورود به این مساله را مقابله با دلالی در بازار محصولات پتروشیمی و تفاوت کلان قیمت بازار و قیمت‌های بورس کالا اعلام کرد.

اما دستور اخیر وزیر محترم نفت مبنی بر خروج پتروشیمی‌ها از بازار بورس کالا نشان داد ، هستند کسانی که خواستار شفاف سازی نیستند و جریانهای سالم اقتصادی را نمی‌خواهند .

اما باید مجموعه دولت و خصوصا" وزارت نفت با لغو این دستور اعتماد مردم را مورد معامله قرار ندهند. شکی نیست خروج از بازارهای تقریبا" استاندارد بورس کالا ، گمانه‌های سود جویی برخی افراد را افزایش می‌دهد.

این تصمیم هم از نظر سهامداران که خواستار وضوح در صورتهای مالی هستند ، هم سازمان امور مالیاتی و هم از نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی‌که یکی از وظایف قانونی آنها نظارت بر دستگاههای مختلف است،  نمی‌تواند پذیرفتنی باشد. عموم مردم هم ابهام در معاملات و اجتناب از شفاف سازی و نیز مهیا کردن زمینه‌های رانت خواری و فساد را هرگز نخواهند پذیرفت .

اما آنچه که مسلم است اقدامات اینچنینی به اعتماد سرمایه‌گذاران بخصوص در شرایط فعلی بورس آسیب جدی می‌زند و باید از اقدامات تنش آفرین خودداری کرد . یادمان باشد سرمایه‌ها همانند پروانه بسیار تحریک پذیر هستند و با کوچکترین تحریکی به راحتی جابجا می‌شوند و تقریبا" هیچ دستورالعمل و بخشنامه‌ایی هم نمی‌تواند جلوی فرار آن را بگیرد.

همچنین باید سعی شود کارایی بازار افزایش یابد و به مراحل بالاتر از کارایی صعود کند و نه اینکه عده‌ایی بخاطر منافع حزبی و گروهی همین کارایی ضعیف را هم هدف قرار دهند و از بین ببرند.

گزارش از مجید گودرزی

انتهای پیام